Dëmshpërblimi nuk është një shifër e vetme. Ai mblidhet nga disa pjesë, dhe secila llogaritet më vete. Kur e dini se nga çfarë përbëhet, e kuptoni më lehtë nëse oferta e siguruesit është e plotë.
Dy llojet e dëmit
- Dëmi pasuror: shpenzimet e mjekimit, të ardhurat që humbët gjatë kohës që nuk punuat dhe të ardhurat që do të humbni në të ardhmen për shkak të paaftësisë së përhershme.
- Dëmi jopasuror: dëmi biologjik (cenimi i shëndetit), dëmi moral (dhimbja dhe vuajtja) dhe dëmi ekzistencial (përkeqësimi i jetës së përditshme).
Ligji nr. 32/2021, neni 25; Vendimi unifikues nr. 12/2007 i Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë.
Metoda e llogaritjes
Dëmshpërblimi llogaritet sipas Rregullores së Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare nr. 125, datë 28.07.2021. Rregullorja zbatohet si kur kërkesa zgjidhet me marrëveshje me siguruesin, ashtu edhe kur çështja shkon në gjykatë. Rregullorja vendos shuma maksimale, prandaj shprehjet "jo më shumë se" janë të shpeshta.
Dëmi biologjik
Varet nga mosha dhe nga shkalla e paaftësisë së përhershme. Shuma në tabelë llogaritet për çdo 10% paaftësi (neni 18).
| Mosha | Paaftësi deri 30% | Paaftësi mbi 30% |
|---|---|---|
| Deri 20 vjeç | 100 000 lekë | 110 000 lekë |
| 21 deri 30 vjeç | 85 000 lekë | 100 000 lekë |
| 31 deri 50 vjeç | 50 000 lekë | 85 000 lekë |
| 51 deri 70 vjeç | 40 000 lekë | 65 000 lekë |
| Mbi 70 vjeç | 35 000 lekë | 55 000 lekë |
Shembull: një person 35 vjeç me 20% paaftësi të përhershme merr 50 000 × 2 = 100 000 lekë dëm biologjik.
Dëmi moral dhe dëmi ekzistencial
Secili llogaritet si pjesë e dëmit biologjik, sipas shkallës së paaftësisë: 3/4 deri në 30%, 4/5 nga 30% deri në 45%, i plotë nga 45% deri në 60%, 5/4 nga 60% deri në 75% dhe 3/2 mbi 75% (nenet 19 dhe 20). Për paaftësinë e përkohshme, secili prej tyre është deri në 15 000 lekë për çdo muaj.
Të ardhurat e humbura
Për kohën e paaftësisë së përkohshme, i punësuari merr diferencën mes pagës para aksidentit dhe asaj që mori gjatë raportit mjekësor. Për paaftësinë e përhershme, të ardhurat vjetore shumëzohen me një koeficient sipas moshës dhe gjinisë, me koeficientin e moshës së pensionit dhe me shkallën e humbjes së aftësisë për punë (neni 14).
Kur aksidenti merr jetën
- Shpenzimet e varrimit: 300 000 lekë.
- Dëmi moral dhe ekzistencial: deri në 220 000 lekë secili, për çdo prind, bashkëshort ose fëmijë. Për vëllezërit dhe motrat, gjysma.
- Humbja e mbështetjes ekonomike, sipas të ardhurave të të ndjerit dhe numrit të familjarëve.
- Kur i ndjeri ishte nën 16 vjeç, rregullorja parashikon shumë fikse prej 2 500 000 lekësh.
Në gjykatë
Edhe në gjykatë, dëmshpërblimi llogaritet sipas kësaj rregulloreje. Ndryshimi është se shkalla e paaftësisë, të ardhurat dhe faji vërtetohen me ekspertim dhe prova të administruara në proces, dhe gjykata vendos përfundimisht për shumën. Prandaj aktet mjekësore dhe ekspertimi kanë peshë vendimtare.
Ky artikull jep informacion të përgjithshëm dhe nuk zëvendëson këshillën ligjore për rastin tuaj.